Od 12 października 2025 r. trwa proces wdrażania systemu EES (Entry/Exit System) na granicach zewnętrznych Unii Europejskiej. Jest to nowy europejski system rejestracji wjazdów i wyjazdów obywateli państw trzecich podróżujących do strefy Schengen w celu pobytu krótkoterminowego (do 90 dni w okresie 180 dni).
Pełne wdrożenie systemu EES ma nastąpić do 10 kwietnia 2026 r. Jego głównym celem jest unowocześnienie kontroli granicznych oraz ułatwienie identyfikacji obywateli z państw trzecich, którzy nie spełniają warunków dotyczących wjazdu i pobytu lub przekroczyli dozwolony okres przebywania w strefie Schengen. Założenia są takie, że system EES automatycznie zarejestruje moment przekroczenia granicy, długość pobytu oraz ewentualne przekroczenie dozwolonego czasu pobytu w strefie Schengen. Co istotne, informacje w systemie EES mają w przyszłości zastąpić tradycyjne stemple w paszportach cudzoziemców.
Co to może oznaczać dla pracodawców?
Brak stempla w paszportach cudzoziemców utrudni pracodawcom monitorowanie terminów ich legalnego pobytu w Polsce. Przypomnijmy, że pracodawcy mogą zatrudniać tylko tych cudzoziemców, którzy legalnie przebywają w Polsce. Jedną z podstaw legalnego pobytu jest ruch bezwizowy, który polega na tym, że obywatele wybranych państw mogą wjechać do krajów strefy Schengen bez konieczności uzyskania wizy. Pobyt takich osób w ramach ruchu bezwizowego jest ograniczony do 90 dni, a w razie przekroczenia tego limitu (bez jednoczesnego uzyskania innej podstawy pobytu) dalszy pobyt tych osób staje się nielegalny.
Aktualnie pracodawcy mogą zweryfikować terminy pobytu w ramach ruchu bezwizowego na podstawie stempli wskazujących datę przekroczenia granicy. Zgodnie z założeniami system EES po pełnym wdrożeniu ma zastąpić tradycyjne stemple w paszporcie. Jednocześnie system EES nie będzie publicznie dostępny i nic nie wskazuje na to, aby pracodawcy mieli uzyskać do niego dostęp. Wobec tego spodziewamy się wprowadzenia rozwiązań, na podstawie których pracodawcy będą mogli zweryfikować informacje, które aktualnie pozyskują ze stempli.